รายละเอียดหลักสูตร

Certificate in Vipassanabhavana

หลักสูตรประกาศนียบัตรวิปัสสนาภาวนา

ศึกษาพระพุทธศาสนาเชิงลึกควบคู่การฝึกปฏิบัติวิปัสสนาเพื่อพัฒนาปัญญาและการดำเนินชีวิต

หน่วยกิต
ตลอดหลักสูตร

1 ปี

2 ภาคการศึกษา
(มิ.ย.-มี.ค.)

90 วัน

ภาคปฏิบัติ
วิปัสสนาภาวนา

รับประกาศนียบัตร

จาก มหาวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

COURSE OVERVIEW

ภาพรวมหลักสูตร

หลักสูตรประกาศนียบัตรวิปัสสนาภาวนา (ป.วน.) จัดขึ้นโดยภาควิชาพระพุทธศาสนา คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ร่วมกับมูลนิธิพุทธะมหาเมตตา เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะด้านวิปัสสนาภาวนา ตามหลักพระไตรปิฎก โดยบูรณาการการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ พร้อมส่งเสริมการนำองค์ความรู้ไปเผยแผ่และบริการวิชาการแก่สังคมอย่างมีประสิทธิภาพ

ปรัชญาหลักสูตร

มุ่งผลิตผู้เรียนให้มีความรู้และความสามารถ ด้านวิปัสสนาภาวนาอย่างรอบด้าน
ตามหลักพระไตรปิฎก และสามารถให้บริการวิชาการ ด้านวิปัสสนาภาวนาแก่สังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัตถุประสงค์ของหลักสูตร

พัฒนาความรู้และความเข้าใจ

เพื่อส่งเสริมบุคลากรทางพระพุทธศาสนาให้มีความรู้ ความเข้าใจในหลักการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

ส่งเสริมทักษะการปฏิบัติ

เพื่อส่งเสริมบุคลากรทางพระพุทธศาสนาให้มีทักษะด้านการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

เผยแผ่ในสังคม

เพื่อส่งเสริมบุคลากรทางพระพุทธศาสนาให้สามารถเผยแผ่การปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในสังคม

บริการด้านวิชาการแก่ชุมชน

เพื่อส่งเสริมการบริการวิชาการด้านวิปัสสนาภาวนาแก่คนในท้องถิ่น ชุมชนและสังคม

CURRICULUM

โครงสร้างหลักสูตร

หลักสูตรประกาศนียบัตรวิปัสสนาภาวนา (ป.วน.) ออกแบบการเรียนรู้แบบบูรณาการ ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติเพื่อให้ผู้เรียนเกิดความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการฝึกปฏิบัติและเผยแผ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หมวดวิชา

หน่วยกิต

วิชาบังคับ

หน่วยกิต

วิชาเลือก

หน่วยกิต

ภาคปฏิบัติ

รวมตลอดหลักสูตร

หน่วยกิต

COURSE MODULES

รายวิชาของหลักสูตร

การเรียนรู้แบบบูรณาการเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจอย่างลึกซึ้งทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ

กลุ่มวิชาบังคับ (24 หน่วยกิต)

กลุ่มวิชาเลือก (6 หน่วยกิต)

ภาคปฏิบัติ

วน 001 พระไตรปิฎกศึกษา

พระไตรปิฎกศึกษา

(Tipitaka Studies)

ศึกษาประวัติและพัฒนาการของคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา โยชนา โครงสร้างและเนื้อหาสำคัญของพระไตรปิฎก เช่น มหาวิภังค์ ภิกขุณีวิภังค์ และมหาวัคค์ ในพระวินัยปิฎก พระสูตรสำคัญ เช่น พรหมชาล สูตร มหาปรินิพพานสูตร มหาสติปัฏฐานสูตร จูฬกัมมวิถังค ในพระสุตตันตปิฎก ศึกษาสาระเบื้องต้นของปรมัตถธรรม คือ จิต เจตสิก รูป นิพพานในพระอภิธรรมปิฎก การสืบทอดโดยมุขปาฐะและลายลักษณ์อักษร ความเป็นมาของพระไตรปิฎกในประเทศไทย พระไตรปิฎกบาลี อักษรต่าง ๆ และประโยชน์ที่ได้จากการศึกษาพระไตรปิฎก

วน 002 กรรมฐานในคัมภีร์พระพุทธศาสนา

กรรมฐานในคัมภีร์พระพุทธศาสนา

(Meditation in Buddhist Scripture)

ศึกษาคุณค่าและความสำคัญ หลักการ ทฤษฎีและแนวทางการปฏิบัติสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐานโดยเน้นสติปัฏฐาน ๔

วน 003 วิสุทธิมรรคศึกษา

วิสุทธิมรรคศึกษา

(Visuddhimagga Studies)

ศึกษาวิเคราะห์โครงสร้าง เนื้อหาและหลักธรรมสำคัญของคัมภีร์วิสุทธิมรรค และอิทธิพลของวิสุทธิมรรค ที่มีต่อวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนาและวิถีชีวิตไทย

วน 004 สมถกรรมฐานนิเทศ

สมถกรรมฐานนิเทศ

(Samatha Kammatthāna Nidesa)

ศึกษาความหมาย ประเภท ลักษณะ และหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับสมถภาวนา แนวทางการปฏิบัติ และผลของการปฏิบัติสมถภาวนา

วน 005 วิปัสสนากรรมฐานนิเทศ

วิปัสสนากรรมฐานนิเทศ

(Vipassanā Kammatthăna Nidesa)

ศึกษาหลักการทั่วไปของวิปัสสนากรรมฐาน ตามนัยของพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา และปกรณ์วิเสสต่าง ๆเป็นการศึกษาในเชิงเปรียบเทียบระหว่างสมถภาวนากรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐานเพื่อให้เห็นถึงความเหมือน และความแตกต่างของกรรมฐานทั้งสองประเภท

วน 006 เทคนิคการสอนวิปัสสนาภาวนา

เทคนิคการสอนวิปัสสนาภาวนา

(Technical Teaching of Vipassanabhavana)

ศึกษาหลักวิธีการสอน จิตวิทยาการเรียนรู้ และพุทธวิธีในการสอนปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

วน 007 ภาษาอังกฤษสำหรับการสอนกรรมฐาน

ภาษาอังกฤษสำหรับการสอนกรรมฐาน

(English for Vipassana Meditator)

ศึกษาคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับกรรมฐาน หลักการใช้ภาษาอังกฤษ การอ่านและการเขียนภาษาอังกฤษการอ่านทำความเข้าใจในคัมภีร์กรรมฐาน การสื่อสารภาษาอังกฤษเพื่อสอบอารมณ์กรรมฐาน

วน 008 สัมมนาวิปัสสนาภาวนา

สัมมนาวิปัสสนาภาวนา

(Seminar in Vipassanabhavana)

ศึกษารูปแบบ วิธีการสอนวิปัสสนา รวมทั้งปัญหาและอุปสรรคในการสอนวิปัสสนา โดยให้นิสิตเสนอผลงานการค้นคว้าและรายงานประกอบการสัมมนา ทำความเข้าใจในคัมภีร์กรรมฐาน การสื่อสารภาษาอังกฤษเพื่อสอบอารมณ์กรรมฐาน

วน 009 วิปัสสนาวงศ์

วิปัสสนาวงศ์

(History of Vipasana Mediation)

วน 010 โสฬสญาณนิเทศ

โสฬสญาณนิเทศ

(Solasa yana Nidesa)

ศึกษาวิเคราะห์ญาณอันเป็นผล ที่เกิดจากการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา คือ นามรูป ปริจเฉทญาณปัจจยปริคห
ญาณ สัมมสนญาณ อุทยพุยญาณ ภังคญาณ ภยญาณ อาทีนวญาณนิพพิทาญาณ มุญจิตุกัมยตาญาณปฏิสังขาญาณ
สังขารุเบกขาญาณ อนุโลมญาณ โคตรภูญาณ มัคคญาณ ผลญาณ และ ปัจจเวกขณญาณ

วน 011 การบริหารจัดการศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

การบริหารจัดการศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

(Administrative Strategy in Vipassanabhavana Center)

ศึกษายุทธศาสตร์ มาตรการ กลยุทธ์ และการวางแผนงาน ด้านบริหารจัดการ องค์กร รวมพุทธวิธีในการ
บริหารจัดการศูนย์วิปัสสนาให้มีประสิทธิภาพ

วน 012 เทคโนโลยีสารสนเทศทางวิปัสสนาภาวนา

เทคโนโลยีสารสนเทศทางวิปัสสนาภาวนา

(Information and Communication Technology for Vipassanabhavana)

ศึกษาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและคอมพิวเตอร์ เพื่อการศึกษาสืบค้นข้อมูล และเผยแผ่วิปัสสนาภาวนา

วน 013 กรรมฐานในโลกสมัยใหม่

กรรมฐานในโลกสมัยใหม่

(Meditation in the Contemporary World)

ศึกษาเกี่ยวกับรูปแบบ แนวทางการปฏิบัติธรรมรวมทั้งวิธีการนำเอาการปฏิบัติกรรมฐานมาประยุกต์ใช้ในการ
ดำ เนินชีวิต การแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ของชุมชนในโลกสมัยใหม่เพื่อให้เหมาะกับการเปลี่ยนแปลงของโลกสมัยใหม่

วน 014 สำนักวิปัสสนาในประเทศไทย

สำนักวิปัสสนาในประเทศไทย

(Vipassana Mediation Center in Thai Society)

ศึกษากำเนิด พัฒนาการ แนวคิด หลักคำสอนและการปฏิบัติของสำนักวิปัสสนาในประเทศไทย รวมทั้ง
อิทธิพลและผลกระทบของสำนักวิปัสสนาต่อประเทศไทย

การปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

นักศึกษาปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในวัด หรือสำนักปฏิบัติธรรมที่หลักสูตรกำหนด เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 90 วัน

การฝึกสอนวิปัสสนาภาวนา

นักศึกษาฝึกสอนวิปัสสนาภาวนา ในวัดหรือสำนักปฏิบัติธรรมที่หลักสูตรกำหนด เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 60 ชั่วโมง

ADMISSION REQUIREMENTS

คุณสมบัติผู้เข้าศึกษา

ผู้สมัครเข้าศึกษาในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิปัสสนาภาวบา (ป.ว.น.)
ต้องมีคุณสมบัติครบถ้วนตามเกณฑ์ที่กำหนด ดังต่อไปนี้

เป็นบรรพชิต และสำเร็จการศึกษานักธรรมชั้นเอก หรือ
เป็นพระสังฆาธิการหรือครูสอนพระปริยัติธรรมหรือครูสอน ศีลธรรม ที่สำเร็จการศึกษานักธรรมชั้นใดชั้นหนึ่ง หรือ
เป็นบรรพชิตที่สำเร็จการศึกษาภาคบังคับ และสำเร็จการศึกษานักธรรมชั้นใดชั้นหนึ่ง หรือ
เป็นคฤหัสถ์ที่สำเร็จการศึกษานักธรรมชั้นเอก หรือธรรมศึกษาชั้นเอก หรือ
เป็นคฤหัสถ์ที่สำเร็จการศึกษาภาคบังคับของรัฐ หรือเทียบเท่า หรือ
เป็นผู้ที่คณะกรรมการบริหารหลักสูตรอนุมัติให้เข้าศึกษาเป็นกรณีพิเศษ

ดาวน์โหลดคู่มือนักศึกษา

คู่มือนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิปัสสนาภาวนา (ป.วน.)